Skip to main content

‘Rabobank mede verantwoordelijk voor financiële nood MKB’

Veel MKB ondernemers zijn de laatste jaren in Bijzonder Beheer terecht gekomen. Opvallend vaak is dat bij een Rabobank. Dat komt niet alleen door de recessie en hun grote marktaandeel. Nalatigheid bij de Rabobank is óók een belangrijke oorzaak.

(Dit artikel ook verschenen op Follow The Money, www.FTM.nl)

Laksheid bij en keuzes van Rabobank leiden ertoe dat ondernemers met financiële problemen niet tijdig, en al helemaal niet proactief, deskundige hulp aan hun ziekbed zien verschijnen, voorzien van precisie-instrumenten en therapieën op maat, maar eerder hardhandige slagers met een botte bijl. Bedrijven ervaren de afdeling Bijzonder Beheer van hun bank dan ook bepaald niet als een ‘ziekenboegwaar zij worden bijgestaan om op krachten te komen, waardoor zij eventueel zouden kunnen herstellen.

Ondernemers vertellen vrijwel geen medewerking van hun bank te krijgen. In de praktijk is vaak sprake van een onthutsend harde, eenzijdige tot zelfs ondeskundige aanpak die meer wegheeft van de praktijk in een ‘abattoir’.

De oorzaak ligt voor een groot deel bij de Rabobank, die zelf de problemen boven het hoofd heeft laten groeien. Daarvoor zijn tenminste vier argumenten aan te dragen:

(1) Hun commerciële focus belemmerde dat de bank op tijd in actie kwam

(2) Een naar binnen gekeerde organisatie

(3) Een voorkeur voor standaardprocedures boven maatwerk

(4) Te grote klantportefeuilles voor MKB-accountmanagers

Onvoldoende kennis van problemen

Al in 2008/2009 rapporteerden meer en meer MKB’ers verliezen. De Rabobank kon door haar omvangrijke marktaandeel voorzien dat een toename van bedrijven met verslechterende resultaten óók binnen de bank veel extra tijd en aandacht van accountmanagers zouden gaan vergen. Zodra een bedrijf namelijk twee verliesjaren rapporteert, moet er door de afdeling Bijzonder Beheer hulp worden geboden.

De Rabobank liet echter na adequaat in actie te komen. Zij verdiepte zich onvoldoende in de problemen bij klanten of in de gevolgen daarvan voor de bank. In 2009 werd niet massaal gekozen voor intensiever relatiebeheer. Ook is nauwelijks geïnvesteerd in extra hulpmogelijkheden voor getroffen bedrijven. Als de spreekwoordelijke zachte heelmeester heeft de Rabobank stinkende wonden helpen ontstaan.

Aandacht van de Rabo ging uit naar verkoop. Prioriteit kregen renteswaps en uitbreiding van marktaandeel. Hele afdelingen accountmanagement kregen intensieve trainingen om opgeschroefde verkoopdoelen te halen. Meer nieuwe klanten werven. Meer financieringen verstrekken. Meer renteswaps verkopen. Meer verzekeringen. Meer winst.

‘MKB’ERS VERTELLEN SOMS EEN JAAR OF LANGER NIETS VAN HUN ACCOUNTMANAGERS TE HOREN, ZELFS BIJ VERSLECHTERENDE RESULTATEN’

Verder spelen bankfusies, interne onzekerheid, reorganisaties en nieuwe automatisering een hoofdrol. Rigide, tijdrovende processen gingen voor op klantbelang. Te grote klantportefeuilles en toename van het aantal probleemdossiers belemmeren dat voldoende aandacht aan individuele klanten kan worden besteed. MKB’ers melden soms een jaar of langer niets van hun accountmanagers te horen, zelfs bij verslechterende resultaten.

In 2009 waren Bijzonder Beheer-afdelingen te klein, onderbezet en niet voorbereid op toename van probleemdossiers. Om die achterstand in te halen is later keihard ingegrepen. Bijzonder Beheer werd toen wel versneld uitgebreid maar vooral om de risico’s voor de bank in kaart te brengen en om zekerhedendossiers op orde te brengen. Jonge, vaak nog onervaren riskmanagers waren onvoldoende in staat om in oplossingen mee te denken. Door de keuzes die de bank maakte, ontbrak het aan tijd en gelegenheid om te proberen het snel gestegen aantal kwetsbare, maar wél levensvatbare, bedrijven er samen bovenop te helpen.

Recessie

Natuurlijk speelt de recessie een rol. Veel ondernemers hebben zelf ook te laat ingegrepen en zij zijn verantwoordelijk voor hun keuzes. Dat laat echter onverlet dat de Rabobank te laat in actie is gekomen en zo de schade heeft laten oplopen. Dat maakt die bank grotendeels verantwoordelijk voor haar hoge aantal probleemdossiers. Maar ook voor de gevolgen daarvan, het gebrek aan professionele begeleiding en de eenzijdige harde aanpak. En dat maakt haar nu medeverantwoordelijk voor negatieve effecten bij talloze getroffen bedrijven en bij hun relaties.

De reclameboodschap ‘aandeel in elkaar’ kan inhoud krijgen als Rabo de ‘slagers’ wegstuurt en weer vervangt door ‘artsen’.

Michiel Werkman is voormalig zakelijk bankier. Sinds 2012 staat hij als onafhankelijk business consultant MKB ondernemers bij in financierings- en derivatenkwesties. Michiel is gastdocent, auteur & uitgever van het boek ‘Rotbanken’, waarin hij ondernemers leert ‘de “taal” van geldschieters te spreken’. Voorts is hij mede-oprichter van de Coöperatieve Kredietunie Stad Amsterdam en projectleider bij de Vereniging Kredietunies in Nederland.

Lees meer

MKB schreeuwt om andere aanpak Bijzonder Beheer

michiel-h-j-werkman-1418801838-200x200

 

Banken moeten in geval van probleemfinancieringen bij MKB-ers tot wel vier maal meer kapitaal aanhouden dan bij gewone kredietrisico’s. Daarmee rechtvaardigen zij de renteverhogingen voor bedrijven in Bijzonder Beheer. Die aanpak veroorzaak grote maatschappelijke schade. Dat moet anders. (Deze column verscheen op 22 januari ook op Follow The Money)

Zodra een bedrijf verlies rapporteert, eisen banken extra zekerheden voor lopende financieringen. Rente en provisies worden verhoogd en de resterende kredietruimte wordt vaak direct bevroren of verlaagd. De al verkrapte liquiditeit van getroffen ondernemers wordt vervolgens nog zwaarder belast door de eis van de bank om extra af te lossen en de hogere administratieve lasten. Dát is de huidige Bijzonder Beheer praktijk.

Bij wet verbieden

Ik pleit voor een wettelijk verbod op het in zulke omstandigheden verhogen van rente en provisies door banken. En voor een verbod op het door de bank verplicht stellen van extra aflossingen en het inperken van bestaand krediet. In elk geval zolang bedrijven die in moeilijkheden geraakt zijn nog binnen de hun toegestane kredietruimte opereren.

Ik pleit ook voor een verbod op het vestigen van aanvullende zekerheden op de bestaande schulden en op het aan de klant doorberekenen van zinloze taxatiekosten. Als laatste vind ik een een verbod op de zogenoemde bank- of krediethypotheek nodig, opdat niet meer aan zekerheid kan worden verhaald dan het bedrag van de uitstaande schuld.

Ondernemers die in financiële problemen raken, moeten in staat gesteld worden om, zonder beperkingen en bezwarende kostenverhogingen, een goed gedocumenteerd verzoek voor een herstelperiode in te dienen. Bij een tijdig verzoek van een bedrijf dat alle voorwaarden is nagekomen kan dat, in combinatie met het bovenstaande, als volgt:

(1) Door banken wettelijk te verplichten mee te werken aan maximaal 24 maanden vrijstelling van aflossing zolang de rente ongestoord wordt voldaan en

(2) door wettelijk te regelen dat ruimte, die via aflossingen in zekerheden ontstaat, ter beschikking komt aan andere financiers. Dat is te regelen via een collectieve omzetting van alle bestaande krediethypotheken in vaste hypotheken. Lees meer